“Jonnie heeft denk ik nooit geweten hoe erg hij gewaardeerd werd”, zei Thérèse Boer maandag 13 april tijdens de presentatie van ‘Puur Jonnie’, een 2,4 kilo zware hommage aan de man die niet alleen chef was van De Librije***, maar ook een mentor, levensgezel, vriend, vader en een inspiratiebron. Met toestemming van culinair journalist Joël Broekaert – die de interviews in het boek optekende – publiceert Food Inspiration zijn ode aan de topchef, die op 23 april 2025 overleed.
𝗣𝘂𝘂𝗿 𝗝𝗼𝗻𝗻𝗶𝗲. 𝗘𝗲𝗻 𝗼𝗱𝗲 𝗮𝗮𝗻 𝗝𝗼𝗻𝗻𝗶𝗲 𝗕𝗼𝗲𝗿
De betekenis van Jonnie Boer voor de Nederlandse gastronomie valt niet te overschatten. Hij was de grootste chef van zijn tijd. De jongste kok ooit met twee sterren. 22 jaar op rij, onafgebroken drie Michelinsterren. En al bijna even lang 19,5 punten bij Gault&Millau – een unicum in Nederland en ook daarbuiten een zeldzaamheid. Lofbetuigingen in The World’s 50 Best Restaurants en The Best Chefs. Daar kwam de Gault&Millau Lifetime Achievement Award 2025 bij en postuum De Johannes van Damprijs. Dat is een zeer indrukwekkende staat van dienst. Daarmee hebben Jonnie en Thérèse Nederland op de kaart gezet. Maar zijn betekenis gaat veel verder. Jonnie Boer heeft in meerdere opzichten de gastronomie in Nederland voorgoed veranderd.
Jonnie kookte altijd al met streekproducten, deed zijn eigen fermentaties en haalde dertig jaar geleden al zijn kruiden en paddenstoelen zelf direct uit de natuur rond zijn geboortegrond. Jonnie liet in Zwolle zien dat haute cuisine niet uit Frankrijk hoefde te komen. En gaf daarmee volgende generaties het zelfvertrouwen om gastronomie te bedrijven met regionale producten: Ook met Gieterse lammetjes en rivierkreeften uit de Vecht kun je het állerhoogste niveau bereiken.
“Van schreeuwen in de keuken is nog nooit iemand beter gaan koken”, is een van zijn bekendste uitspraken. Hij had oog en empathie voor iedereen in zijn keuken. Van chef de cuisine tot stagiair, iedereen mocht zichzelf zijn, iedereen verdiende een tweede kans. Jonnie liet zien: koken op het hoogste niveau kan zonder gebulder en vernederingen. Gewoon, fatsoenlijke omgangsnormen, zo zou hij dat genoemd hebben.
Lees ook
In memoriam: geliefde collega’s over Jonnie Boer
In een tijd dat chefs de nieuwe rocksterren werden, was het altijd Jonnie die op de foto moest. Hij kon daar oprecht pissig van worden. “En zij dan? Zij werkt ook 80 uur per week, zij is ook Wijnmeester en Meestergastvrouw. We doen dit samen”, zei hij. En hij is nooit meer alleen op de foto gegaan. Het was Jonnie én Thérèse – of het was niet. Dat heeft het aanzien van de gastvrouwen en gastheren, en de waardering voor hun vakmanschap een enorme boost gegeven.
Jonnie wist hoe hij het wilde. En hij deed zoals hij het wilde. Herman Brood aan de muur, Van Halen en Bon Jovi in de lobby. Het zijn die eigenheid en de oprechte hartelijkheid die door iedere ader van De Librije stromen, die verankerd zitten in het DNA van al die jongens en meisjes, mannen en vrouwen, die in de loop der jaren zijn opgeleid door Jonnie en Thérèse. Die eigenheid en hartelijkheid, die ze overal mee naartoe nemen en weer doorgeven. Dát is wat Jonnie Boer ons heeft nagelaten.
Jonnie Boer was een man die soms meer kon zeggen met een blik en een klein knikje, dan met woorden. Maar als hij sprak was het raak, recht voor zijn raap. Een van de eerste keren dat ik bij de Librije at, kwam hij aan het eind van de avond een praatje maken. Ik was toen best een beetje starstruck. Licht zenuwachtig maakte ik hem een compliment over het pre-dessert dat hij die avond had geserveerd: met zoete, romig-karamellige, gebrande witte chocolade, gecombineerd met een hele heftige oude, brokkelige, intens-blauwe geitenkaas. Geen gerecht dat je ’s avonds in een donker steegje wil tegenkomen. Een gedurfd gerecht, met complexe, onalledaagse, maar zinnenprikkelende smaken. “Ja, mooi hè”, zei hij.“Veel mensen vinden dat naar kots smaken. En dat snap ik ook wel. Maar ik vind het vreselijk lekker.”
Deze anekdote zegt zo veel over wie Jonnie Boer was. Een ongelooflijk begenadigde chef. Een visionair en groot inspirator. Een man die wist wat hij lekker vond en schijt had aan wat een ander dacht. Maar ook een man met humor en relativeringsvermogen, met beide benen op de grond. Een aardige, benaderbare, guitige man. In zijn eigen woorden: een nuchtere boer.
Jonnie Boer was één van de allergrootste.