De drankenwereld is in beweging. De biermarkt is de afgelopen jaren flink veranderd. Na de stormachtige groei van de speciaalbiercategorie en de hausse aan microbrouwerijen speelt alcoholvrij inmiddels een steeds belangrijkere rol. In Europa, en zeker in Nederland, zie je onder Gen Z een duidelijke trend richting bewuster alcoholgebruik en gezondere alternatieven. Die beweging is definitief ingezet. Brouwers willen daar onderdeel van uitmaken.
In een eerder interview voor het Food Inspiration Trend & Transitierapport vertelt Romke Swinkels, Managing Director Swinkels Nederland: “In een brouwerij kun je veel mooie dranken maken en dat hoeft echt niet per se in de biercategorie te vallen.” Flemming Morth, Head of New Drinks, vult aan: “Water, koolzuur en eventueel alcohol: met die basis kunnen wij van alles produceren.”
Fermentatie is populair, nieuwe smaakprofielen doen hun intrede en lo-no alcohol is in korte tijd de normaalste zaak van de wereld geworden. Dat zorgde de laatste jaren voor tal van nieuwe introducties in het adult soda-schap en in de categorie functional drinks. Morth: “Wij volgen dat als brouwer met veel interesse en we kijken steeds waar we op kunnen inspelen met de infrastructuur die we al hebben.”
“Een brouwer benadert frisdrank vanuit extractie- en fermentatietechniek. Dat leidt tot fundamenteel andere dranken.”
Waarom brouwers interessantere frisdranken maken
Technisch gezien heeft een bierbrouwer een voorsprong op een bulkfrisdrankfabrikant. Waar de reguliere industrie vaak werkt met het simpelweg mengen van water, CO2 en kant-en-klare siro pen, benadert een brouwer frisdrank vanuit de extractie- en fermentatietechniek. Dat leidt tot fundamenteel andere dranken.
Brouwers zijn als geen ander in staat om frisdranken te ontwikkelen met een volwassen smaakprofiel:
-
Minder zoet: door te spelen met bitters is minder suiker nodig.
-
Gelaagd: door complexiteit en aanwezige zuren of bitters leent een ‘gebrouwen’ frisdrank zich beter voor consumptie tijdens een diner.
-
Droge afdronk: waar suikerrijke frisdrank ‘plakt’ in de mond, zorgt de brouwtechniek voor een droger, verfrissender mondgevoel.
Dit komt door:
Complexere smaakextractie
Brouwers zijn geoefend in het onttrekken van smaken aan vaste stoffen (zoals hop of kruiden). In plaats van (chemische) aroma’s gebruiken ze technieken als maceratie (weken van ingrediënten) of whirlpool-infusies. Het resultaat: een frisdrank met meer body en een gelaagd smaakprofiel.
Gebruik van wort en mout (Fassbrause-principe)
Sommige brouwers gebruiken een kleine hoeveelheid onvergiste wort (suikerhoudend moutextract) als basis voor de productie van frisdranken. De moutsuikers worden niet omgezet in alcohol, maar dienen als natuurlijke zoetstof en smaakdrager. Dat zorgt voor een voller en romiger mondgevoel.
De rol van hop
Door technieken als dry-hopping toe te passen, voegen brouwers aroma’s toe (citrus, tropisch fruit of dennen), zonder uitgesproken bitterheid. Het resultaat is een aromatische ‘hoppy’ frisdrank met karakter, maar zonder alcohol of zware suikers.
Microbiologische controle en carbonisatie
Brouwers werken in gecontroleerde, steriele omgevingen, waardoor frisdrank stabieler is zonder het gebruik van agressieve conserveermiddelen. Bovendien kunnen ze de grootte van koolzuurbelletjes nauwkeurig sturen. Een fijne parel zorgt voor een elegantere drinkervaring dan de grove prik van standaard frisdrank.
Drie geslaagde introducties
Oedipus | Club Canette
Op Horecava 2026 presenteerde Oedipus een nieuwe reeks alcoholvrije dranken onder de naam Club Canette. De lijn bestaat uit ‘flavour-forward’ lo-no drinks met een gelaagd smaakprofiel, ontwikkeld vanuit de gedachte dat minder alcohol drinken niet ten koste hoeft te gaan van de beleving.
Met Club Canette positioneert Oedipus zich nadrukkelijk buiten de biercategorie. De dranken zijn bedoeld als volwaardige keuze naast bier en wijn, niet als vervanger. Er zijn drie smaken beschikbaar: Hoppy Ginger, Fig Leap en Amaro Twist.
Gulpener | BATU Kombucha
Gulpener introduceerde in 2021 BATU Kombucha: een 100% biologische, suikervrije drank op basis van dubbel gefermenteerde thee. De drank wordt in Gulpen geproduceerd en kenmerkt zich door een fris, licht zuur en gelaagd smaakprofiel dat goed toepasbaar is binnen de gastronomie. De keuze voor kombucha sluit aan bij de brouwervaring en fermentatie-expertise van Gulpener en maakt het mogelijk om bestaande productiecapaciteit efficiënter te benutten.
BATU Kombucha is verkrijgbaar in drie smaken: Passion Fruit, Hop Ginger en Lemon Lime & Mint. Sinds 2026 zijn er ook twee varianten hard kombucha (4,5% alcohol) verkrijgbaar, waarmee Gulpener inspeelt op de groei van het hard seltzer-segment.
Lees ook
Het meest opvallende foodnieuws van deze week
Sprecher Brewery | Gourmet craft soda
De Amerikaanse brouwer Sprecher produceert al sinds de jaren tachtig craft soda’s naast bier en geldt als een van de pioniers in dit segment. De dranken worden in de productielocatie in Milwaukee ‘fire-brewed’ in kleine batches. Ze worden gezoet met honing in plaats van glucose-fructosestroop, gemaakt met puur sap in plaats van concentraat, en met natuurlijke ingrediënten van boeren uit de regio.
Bekendste product is de klassieke root beer, een frisdrank op basis van kruiden en specerijen zoals vanille, zoethout en nootmuskaat. Sprecher bouwde het frisdranksegment de afgelopen jaren sterk uit door overnames van andere craft soda-merken en uitbreiding naar nieuwe categorieën, zoals rejuvenating energy drinks met het merk Juvee. Voor Sprecher is frisdrank ondertussen een belangrijke groeipijler.
Drie mislukte introducties
BrewDog | P.O.P Soda
BrewDog lanceerde in 2021 P.O.P (Planet Over Profit), met vier smaken en een duidelijke duurzaamheidsboodschap. De introductie vond plaats in circa 700 Tesco-winkels in het Verenigd Koninkrijk. Binnen een jaar verdween het merk weer uit het schap. Brewdog stond in die periode publicitair onder druk: negatieve publiciteit rond de bedrijfscultuur ondermijnde de geloofwaardigheid van de duurzaamheidsclaim, waardoor consumenten het product als greenwashing zagen.
Bavaria | FreeBrew
FreeBrew werd in 2020 gelanceerd als biologische, gebrouwen craft frisdrank op basis van mout. Ondanks brede distributie, onder meer via Albert Heijn, verdween de drank weer stilletjes van het toneel. Mogelijk was het smaakprofiel te lastig te plaatsen voor de gemiddelde consument: de moutigheid maakte het te ‘bierachtig’ voor frisdrankdrinkers en te ‘frisdrankachtig’ voor de bierliefhebber. Daarnaast moest FreeBrew binnen het competitieve frisdrankschap opboksen tegen gevestigde premium frisdranken en sterk opkomende categorieën als kombucha en hard seltzer. Te niche voor structurele rotatie.
Lowlander | Botanical Sodas
Lowlander introduceerde in 2023 een reeks botanical soda’s, gebrouwen met kruiden, specerijen en fruit. Hoewel inhoudelijk sterk, bleef brede doorbraak uit. Het lage suikergehalte zorgt voor een lichter mondgevoel, terwijl consumenten in het premiumsegment juist vaak zoeken naar volheid. Daarnaast bleek de inzetbaarheid in de horeca een zwak punt: de uitgesproken smaken werkten goed als standalone drankje, maar waren minder geschikt als mixer.
Een no-brainer: waarom brouwers het telkens weer proberen
1. Inspelen op mindful drinking
De vraag naar alcoholvrije alternatieven groeit snel. Niet elke consument wil een 0.0%-bier, waardoor ruimte ontstaat voor complexere frisdranken.
2. Optimaal gebruik van productiecapaciteit
Frisdrankproductie kan gaten in het productieschema van de brouwerij opvullen. Daarnaast kan dure apparatuur vaak 1-op-1 ingezet worden voor frisdrankproductie: denk aan systemen voor waterfiltratie, carbonisatie-units en afvullijnen voor flessen of blikken.
3. Synergie en cross-selling
Brouwers versterken hun propositie door een interessant en onderscheidend totaalaanbod dranken te verstrekken, zeker binnen foodservice. Een restaurant dat al bier van een brouwer afneemt, is sneller geneigd om ook de frisdranken van dat merk te voeren.
4. Innovatiekracht
Brouwers experimenteren met smaken en hergebruiken reststromen uit het bierbrouwproces, wat bijdraagt aan circulariteit en productontwikkeling.
Lees ook
Gen-Z drijft de nolo-trend, bierbrouwer speelt in op die vraag