Van grote personeelsfeesten en sportlessen tot bonussen. Demografen verwachten dat het personeelstekort in de horeca zeker tot 2040 aanhoudt. Hoe zorg je er in tijden van krapte voor dat medewerkers voor jouw organisatie kiezen én blijven? Goede secundaire arbeidsvoorwaarden kunnen niet alleen helpen om personeel aan te trekken, maar vooral ook om medewerkers te behouden.
De financiële druk op jonge werknemers in Nederland en wereldwijd is groot. Een grootschalig onderzoek van Deloitte toont ook dit jaar weer aan dat de kosten van levensonderhoud de grootste zorg zijn voor jonge mensen. Het kopen van een huis is voor veel van hen financieel niet haalbaar en de financiële druk is hoog. Toch blijkt uit de praktijk dat salaris alleen vaak niet voldoende is om mensen langdurig aan een organisatie te binden. Juist aanvullende beloningen en de ruimte om zelf keuzes te maken, kunnen het verschil maken.
Bij Ron Gastrobar Groep wordt naast salaris ook op een andere manier meegedacht over het besteedbaar inkomen van medewerkers, vertelt HR-manager Robin van den Pol. "We geven iedereen – ook leerlingen – elke maand een extra vrij te besteden bedrag. Ze kiezen zelf waaraan: sport, een Uber-rit, noem maar op. Het is belangrijk om mee te gaan met de wensen van jong personeel." De investering betaalt zich terug: naar schatting blijft ongeveer een kwart van de leerlingen als vaste medewerker. "En wie weggaat? Die vertrekt als ambassadeur."
Beloningen en extra's
Naast een goed salaris en secundaire arbeidsvoorwaarden zetten veel bedrijven bonussen en andere extra's in om medewerkers te waarderen en nieuw talent aan te trekken. Veel ondernemers werken bijvoorbeeld met aanbrengbonussen om collega's en anderen te motiveren nieuwe medewerkers aan te dragen. Zo biedt Ron Gastrobar Groep een lunch voor twee of een rijsttafelbox voor vier personen aan degene die de juiste kandidaat aanlevert.
Ook bij Food Inspiration maken attenties deel uit van het totale arbeidsvoorwaardenpakket. Zo ontvangt iedere medewerker voor elk dienstjaar een bon om bij een restaurant naar keuze een gang te eten. Bij de start is dat één gang; na tien jaar zijn dat er tien.
Bij restaurant Barracuda in Amsterdam-Noord, waar zo'n 110 mensen werken, staat één uitgangspunt centraal. "Een positieve sfeer trekt goed personeel aan, en goed personeel maakt het werk leuker voor iedereen", vertelt mede-eigenaar Anna Beckers. Extra beloningen spelen daarbij ook een rol. "Ik herinner me nog een avond waarop we 800 gasten hadden bediend, onze drukste dag ooit. Iedereen die die avond werkte, kreeg €50 extra." Ook etentjes zijn onderdeel van het waarderingsbeleid. "Iedereen die jarig is, mag met twee personen komen eten. Dat werkt heel goed, want zo ervaart je personeel ook hoe het is om gast te zijn in de eigen zaak."
Een van de horecaondernemers die heel nadrukkelijk ‘adverteert’ met een uitgebreid pakket secundaire arbeidsvoorwaarden is Herman Hell van Hell's Kitchen Horeca Groep (HKHG). De Rotterdamse ondernemer heeft 600 medewerkers in dienst en zet met het Local Hero-pakket nadrukkelijk in op behoud van personeel.
Het Local Hero-pakket bestaat onder meer uit:
-
Korting bij alle HKHG-zaken
-
Hulp bij het zoeken van huisvesting
-
Trainingen binnen de ‘Hero Academie’
-
Cadeaubon van €50 na het succesvol afronden van de proeftijd
-
Gratis knipbeurt
-
Gratis bokstraining
-
Kans op een schoonmaker aan huis
-
Kans op een mini-vakantie
Hell heeft dertien horecazaken en ruim 600 medewerkers in dienst, van wie 40% minimaal 32 uur per week werkt. Ook hij merkt dat de personeelsschaarste groot blijft. "We zetten sterk in op het behoud van onze medewerkers. Hoe langer iemand bij ons werkt, hoe loyaler diegene wordt. We bieden een goed salaris, maar laten ons ook niet gek maken door collega-ondernemers. Juist de vele extra's maken het aantrekkelijk om hier te werken."
Mede-eigenaarschap
Salaris, teambuilding, extra's en uitjes helpen allemaal bij het behoud van personeel. Maar er zijn ook werkgevers die nog een stap verder gaan en medewerkers motiveren met mogelijkheden tot mede-eigenaarschap. Horecagroep 3WO beheert tientallen horecazaken in Amsterdam, Leiden en Utrecht. Zij gebruiken een participatiemodel waarbij ambitieuze medewerkers of bedrijfsleiders de kans krijgen om mede-eigenaar of compagnon te worden van een specifieke zaak binnen hun portfolio.
Bij restaurant Pesca, met locaties in Amsterdam, Hamburg en Nice, deelt het personeel mee in de winst. Ieder jaar wordt een bedrag verdeeld onder het team. "In een veeleisende sector als de horeca, waar gastvrijheid de sleutel is tot succes, is ons team de grootste waarde binnen het bedrijf. Door hen te betrekken bij het succes van Pesca merken we niet alleen een vermindering van het ziekteverzuim en langere dienstverbanden, maar ook een verhoogd niveau van enthousiasme en betrokkenheid bij het werk", stelt mede-eigenaar Sven Sallaerts.
Personeelsfeesten en uitjes
Volgens onderzoek van Deloitte naar Millennials en Gen Z op de werkvloer is vriendschap een belangrijke factor voor retentie. Medewerkers, en vooral Millennials, die minimaal één goede vriend op het werk hebben, zijn aanzienlijk vaker van plan langer dan vijf jaar bij hun werkgever te blijven dan collega's zonder hechte werkrelaties.
Lees ook
Dit is wat Gen Z'ers en Millennials van jou als werkgever verwachten
Werkgevers kunnen dat stimuleren door te investeren in teambuilding, gezamenlijke activiteiten en momenten waarop collega's elkaar ook buiten het dagelijkse werk leren kennen. Dat kost tijd, maar levert vaak meer betrokkenheid, loyaliteit en onderlinge steun op.
Van den Pol benadrukt dat de balans tussen hard werken en plezier bij de jonge medewerkers van de Ron Gastrobar Groep cruciaal is. "We besteden daarom veel aandacht aan leuke dingen, zoals een groot personeelsfeest voor alle medewerkers. Alle locaties van onze groep gaan dan dicht zodat iedereen erbij kan zijn."
Ook bij Barracuda wordt groots uitgepakt. "We zijn twee jaar geleden met het hele team op een boot het Waddengebied ingegaan. Daar hebben we het schip drooggelegd en een groot diner georganiseerd, waarbij iedereen in het wit gekleed ging. Die dresscode zorgde voor nog meer saamhorigheid. We hebben zelfs een eigen team anthem; zodra Prada van Cassö wordt gedraaid tijdens een borrel, gaat iedereen helemaal los. Dit jaar gaan wel zelfs naar Malaga voor ons personeelsuitje.” Maar, ontwikkelmogelijkheden zijn volgens Beckers minstens zo belangrijk. “We organiseren wijncursussen, trainingen over sociale veiligheid op de werkvloer en een bezoek aan de visafslag. Ook bieden we iedere vrijdag de mogelijkheid om samen met het team te kickboksen."
Teambuilding in kleine teams
Ook in kleinere horecabedrijven investeren ze bewust in teamgevoel. Tim van der Molen, chef en mede-eigenaar van restaurant Nikotin, werkt met een team van ongeveer achttien mensen. "Teamgevoel is heel belangrijk. We stimuleren dat met gezamenlijke activiteiten, goede personeelsmaaltijden en aandacht voor ontwikkeling. Personeelseten moet echt een moment zijn waar iedereen naar uitkijkt: lekker, gezond en gezellig."
Medewerkers kunnen daarnaast met korting samen met vrienden of familie komen eten, zodat ze met trots kunnen laten zien waar ze werken. "We hebben veel jonge medewerkers. Om ze betrokken te houden, krijgen ze regelmatig kaartjes voor evenementen en staan we met het hele team op de gastenlijst van Club Skatecafé bij ons om de hoek." Naast een jaarlijks personeelsuitje organiseert het restaurant ook teamactiviteiten, zoals samen eten bij het Chinese restaurant Taste of Culture.
Persoonlijke aandacht
Naast goede arbeidsvoorwaarden en teamactiviteiten blijft persoonlijke aandacht een van de belangrijkste factoren om medewerkers te behouden, benadrukt Van den Pol. "Vraag hoe het thuis gaat en toon oprechte interesse. Alles heeft invloed op elkaar."
Ook Beckers onderstreept het belang van goede communicatie. "We zorgen er als eigenaren voor dat we weten wat er speelt binnen ons team. Daarom staan we zelf veel op de vloer en plan ik bewust contactmomenten met teamleden in."