Foodtrends komen en gaan. Foodformules openen de deuren en sluiten die weer. Maar sommige concepten houden stand en lijken niet kapot te krijgen. Food Inspiration zet deze evergreen-formules op een rij. Dit zijn de 9 grootste formules die in Nederland al tenminste een halve eeuw actief zijn en meebewegen met de tijd, trends en verschillende generaties.
1. McDonald’s, sinds 1971, 267 vestigingen
McDonald’s bestaat sinds 1954. Onder de paraplu van Albert Heijn opende de Amerikaanse fastfoodketen in 1971 de eerste Nederlandse vestiging in Zaandam. In 1975 stopte Albert Heijn met de joint venture omdat ze geen verdere toekomst zagen voor McDonald’s in Nederland. De keten ging zelfstandig verder in ons land. McDonald’s zorgde ervoor dat hamburgers en milkshakes hier inburgerden. Bovendien had McDonald’s in ons land decennialang vrijwel een monopolie met drive-through services. Inmiddels zijn er 267 Nederlandse vestigingen.
Lees ook
9x de stand van zaken in de Nederlandse franchisehoreca
2. HEMA Lunchroom, sinds 1926, circa 250 vestigingen
De twee joodse ondernemers die de Hollandsche Eenheidsprijzen Maatschappij Amsterdam (HEMA) startten in 1926, zorgden ervoor dat halve warme rookworsten en het broodje kroket fenomenen op zich werden. In Multiscope's benchmarks met branchegenoten scoren HEMA’s lunchrooms vandaag de dag nog steevast de hoogste bezoekersaantallen. Er zijn in Nederland nu zo'n 250 vestigingen.
3. KFC, sinds 1969, 97 vestigingen
In 1930 begon Harland Sanders met de verkoop van gebakken kip in Kentucky, in 1952 opende de eerste KFC. Zeventien jaar daarna kwam KFC deze kant op met een restaurant in Utrecht. Daarna volgde in 1972 Rotterdam. Daar sloegen de kipproducten, mede dankzij de veelkleurige populatie, snel aan. Maar pas vanaf 2000 veroverde KFC ook de rest van ons land. Er zijn nu 97 Nederlandse vestigingen.
Lees ook
Het meest veelzijdige stukje vlees in trends en cijfers
4. Van der Valk, sinds 1929, 83 vestigingen
Hotelketen Van der Valk begon ooit als een café. In 1929 openden Martinus en Riet van der Valk in Voorschoten bij hun boerderij café De Gouden Leeuw. Koffie en limonade kregen er al snel gezelschap van pannenkoeken en andere gerechten. Inmiddels is Van der Valk met 83 vestigingen een van de meest succesvolle horecaformules van ons land.
5. FEBO, sinds 1960, 71 vestigingen
Johan de Borst opende in 1941 een banketbakkerij in Amsterdam. Al vrij snel werden warme kroketten verkocht vanuit kleine opzetvitrines. In 1960 begon De Borst met een automatiek met koelverse snacks uit eigen keuken en was de huidige FEBO-formule geboren. Het merk groeide snel en werd één van de eerste franchiseformules van Nederland. De formule adopteerde na de komst van McDonald’s snel nieuwe producten als milkshakes en hamburgers (grillburgers). Er zijn tegenwoordig 71 vestigingen.
6. Verhage, sinds 1967, 44 vestigingen
De Rotterdamse broers Joop en Pim Verhage openden in 1967 een kleine snackbar. Hun ambachtelijke snacks, zoals de eigen rundvleeskroketten, vielen in de smaak van de buurt en omstreken. Dit geldt ook voor de fritessaus volgens eigen receptuur, die Verhage nu tevens in knijpflessen verkoopt.
Verhage werd een fenomeen in de omgeving van Rotterdam en werd omgeturnd naar een franchiseformule. De cafetaria transformeert de laatste jaren in stapjes richting een casual buurtrestaurant. Er zijn 44 vestigingen.
7. Bram Ladage, sinds 1967, 42 vestigingen
Terwijl cafetaria’s vanaf de jaren '60 overstapten op voorgebakken friet, bleef Rotterdammer Bram Ladage zelf aardappelen snijden en voorbakken. In 1967 ging hij zijn pieperstaafjes verkopen vanuit een marktstand. Later kwam er een permanent verkooppunt in het hart van Rotterdam, vandaar groeide Ladage verder. Net als de broers Verhage, startte Ladage aan het einde van de 80’s met franchising.
Met verse patat was Ladage lang een witte raaf. De laatste tien jaar bloeide friet van eigen voorbak echter breed in de branche op. Net als de ambachtelijke nieuwkomers, verkoopt Ladage nu friet met de schil er nog aan. Er zijn 42 vestigingen.
.png)
8. De Bijenkorf, sinds 1914, 7 vestigingen
De invloed van De Bijenkorf op onze eetcultuur is niet te onderschatten. In zijn historie zette het warenhuis vaak de trend in horecaland. De restaurants waren in ons land de eerste met onder meer Indische rijsttafels, Amerikaanse hamburgers en Japanse sushi. Al in het najaar van 1914 opende De Bijenkorf in Amsterdam een horeca-afdeling, destijds een unicum. Nu vind je bij de warenhuizen restaurants en lunchrooms onder namen als The Kitchen en La Ruche.
9. IJssalons: Crusio, La Toscana en Van der Poel
Naast nog enkele kleine snackbarconcepten, behoren verder met name ijssalons tot de evergreen-formules. Het gaat hierbij onder meer om Crusio. Het ijsbedrijf is in 1915 gestart met een ijswagentje in Bergen op Zoom en heeft nu zes ijssalons. Ook La Toscana IJs (anno 1937, omgeving Eindhoven) hoort met acht ijssalons tot de evergreens. In Overijssel heeft Van der Poel (sinds 1925) tien ijssalons.
---
Aantallen vestigingen op basis van de FSIN Food 500 2025. De nieuwe editie van deze lijst verschijnt op 24 juni 2026. Hotelconcerns, petrol, leisure en catering zijn buiten beschouwing gelaten in dit horecaoverzicht.