Zoe van Helvoirt en Florence van Haastrecht werden onlangs uitgeroepen tot Foodheld door Food100, de jaarlijkse lijst met de 100 meest invloedrijkste voedselveranderaars. Met hun bedrijf, BeeGrateful, willen ze de stedelijke biodiversiteit vergroten door leefruimte te creëren voor bestuivers, met een focus op de wilde bij. Food Inspiration sprak met Van Haastrecht over het belang van de bij en over het verdienmodel van BeeGrateful.
De bij hoort erbij
Al eeuwenlang spelen wilde bijen een onmisbare rol in ons leven en vooral in onze voedselproductie. Ze bestuiven voedselgewassen, houden ecosystemen in balans en zorgen voor natuurlijke rijkdom. Toch worden ze sterk bedreigd door de manier waarop we met onze leefomgeving omgaan. BeeGrateful geeft wilde bijen hun plaats terug in de stedelijke leefomgeving. Het bedrijf verbetert de biodiversiteit door:
Wat zijn bestuivers?
Bestuivers zijn organismen die stuifmeel overbrengen tussen bloemen, wat een cruciaal proces is voor voedselproductie. De belangrijkste bestuivers zijn insecten zoals honingbijen, hommels, wilde bijen, vlinders, zweefvliegen en kevers. Ook vogels, vleermuizen, slakken, wind en water zorgen voor bestuiving. Wilde bijen zijn de belangrijkste bestuivers voor voedsel en wilde planten.
De populatie van bestuivers in Nederland is de afgelopen decennia dramatisch afgenomen. Bijna de helft (46%) staat op de Rode Lijst, met 30 verdwenen soorten en 20 ernstig bedreigde soorten. Het totale aantal bestuivers is in 30 jaar tijd met naar schatting 50 tot 90% gekelderd.
Bijenhotels
In 2022 leerden Van Helvoirt en Van Haastrecht elkaar kennen. Ze studeerden samen aan Wageningen University, waar ze leerden over het belang van bestuivers. Samen ontwikkelden ze een nieuw product dat een plek biedt aan bestuivers in stedelijke gebieden: bijenhotels die aan lantaarnpalen bevestigd kunnen worden, genaamd Streetlight Bee&Bees.
Van Haastrecht: “Gemeente Wageningen nam er in 2023 als eerste een aantal af. Dat gaf ons het vertrouwen om er verder mee te gaan. Eenmaal afgestudeerd hebben we ons fulltime op ons bedrijf gericht.”
Inmiddels heeft BeeGrateful 800 bijenhotels verkocht en opgehangen in heel Nederland. Een bijenhotel kost €390,-.
Monitoring
Het team van BeeGrateful heeft via monitoring de biodiversiteit in inmiddels zo’n 50 stedelijke gebieden in kaart gebracht.
Van Haastrecht: “Via monitoring kijken wij naar de status van bestuivers in een bepaald gebied. We tellen niet alleen aantallen, maar kijken ook naar de habitat. We geven bijvoorbeeld aan of er voldoende variatie is in hoogte en structuur van bomen en planten. Op basis van alle informatie krijgt ieder gebied een score en doen we aanbevelingen over hoe in dat gebied de biodiversiteit vergroot kan worden.”
Het monitoren van een gebied kost opdrachtgevers €10.000,- per jaar. Er worden nu zo’n 40 gebieden gemonitord. Het doel is om dit richting 2030 uit te breiden naar 100 gebieden. De monitoring doet het team van BeeGrateful zelf. Ieder gebied dat wordt gemonitord, wordt minstens twee keer per jaar bezocht. Er worden ook inwoners opgeleid tot ‘great buzzer’. Het team van BeeGrateful leert hoe ze moeten monitoren en data kunnen doorgeven via een app.
Omzet & kosten
De omzet van BeeGrateful bedroeg in 2025 circa €4 ton. Om de activiteiten uit te kunnen breiden is het omzetdoel voor 2026 €5,5 ton. Halverwege april stond de omzetteller voor dit jaar op €3 ton.
Buzzhub
Naast het plaatsen van bijenhotels en het monitoren van gebieden, willen Van Helvoirt en Van Haastrecht ook actief bijdragen aan de verdere bewustwording rondom het belang van de bij. Daarom startten ze BuzzHub, een online kennisplatform waarmee ze inmiddels meer dan 1.000 volgers maandelijks inspireren en activeren. Op het platform kunnen consumenten bijvoorbeeld tips vinden over hoe ze hun eigen tuin biodiversiteit-vriendelijker kunnen maken.
Foodhelden
Van Helvoirt en Van Haastrecht werden in 2025 door de vakjury van de Food100 uitgeroepen tot Foodhelden. De Food100 is de jaarlijkse aanmoedigingslijst van Nederlandse voedselveranderaars. Ieder jaar kiest de jury uit deze lijst zes voedselveranderaars die een jaar lang de naam Foodheld mogen dragen.
Van Haastrecht: “De benoeming tot Foodheld was voor ons een hele mooie gelegenheid om in contact te komen met mensen uit de foodservicebranche. We zien veel kansen voor het verbeteren van de biodiversiteit bij restaurants met een eigen tuin of bij bedrijven met een bedrijfstuin of een groene omgeving. We hebben laatst bijvoorbeeld het bedrijventerrein van Bol.com gemonitord en groener gemaakt, dat zouden we ook graag doen voor bedrijven in de food.”
Lees ook
Nominaties geopend voor 10e editie van lijst met innovatieve voedselveranderaars