In de kroeg bepaalt niet Trump het sentiment, maar de barman

In de kroeg lijkt de buitenwereld even stil te staan. Daar bepalen niet Putin of Trump het sentiment van de dag, maar de barman of barvrouw. Echter, de kroeg staat op de tocht. Het aantal cafés in Nederland daalt al jaren. En dat is een groot sociaal probleem, aldus Food Inspirations hoofdredacteur Maaike de Reuver. Want in een wereld die steeds harder en afstandelijker lijkt te worden, hebben we het saamhorigheidsgevoel van de kroeg extra hard nodig. 

Zondagmiddag, ’t Rozenknopje, een van de oudste kroegen van Eindhoven. Ik drink er een wijntje met een vriendin en vertel haar over de hoogte- en dieptepunten van mijn week, en zij over die van haar. Naast ons zit een deftige dame van 85 jaar oud, die onder het genot van een jonge jenever bijkletst met haar zoons, de 3 J’s: Jasper, Jeroen en Joris. Tegenover ons zitten een jongen en een meisje van een jaar of 30. Het is hun eerste date, afgesproken via een datingapp, vertelt de jongen als het meisje even naar het toilet is. Het begin van de date verloopt wat onwennig, maar na twee drankjes kruipen ze dichter naar elkaar toe. Een groep mannen, in de leeftijd tussen de 16 en de 61, komt met veel kabaal binnen. Ze komen net van terug van PSV en drinken hier – zoals altijd na de wedstrijd – nog een ‘letste’ biertje.

Heerlijk, zo’n bruine kroeg, waar alle soorten mensen en alle onderwerpen van het leven samenkomen. Keihard nodig ook in een wereld waarin het lijkt alsof we meer en meer in onze eigen sociale bubbels leven en waarin we elkaar steeds minder lijken te vinden.

Maar, en dat is een groot sociaal probleem, de kroeg staat op de tocht. Het aantal cafés in Nederland daalt al ruim 25 jaar. Geen enkel ander horecasegment laat zo’n constante neerwaartse trend zien. Er zijn nog maar zo’n 7.500 traditionele kroegen in ons land. 20 jaar geleden waren dat er nog 2 keer zo veel. Sommige zijn failliet gegaan, bij andere stopten de ondernemers zelf, omdat er geen opvolging was.

Bron: CBS

Deze neergaande trend heeft onder andere te maken met het feit dat we minder bier drinken. Sommige mensen drinken überhaupt minder alcohol en voelen zich daardoor minder aangetrokken tot het café. Ze kiezen liever voor horecasegmenten waar drinken gecombineerd wordt met eten. We zien daarom steeds meer cafés de stap maken richting restobar of brasserie. Op het gebied van conceptualisering vaak een interessante ontwikkeling, maar qua sfeer niet altijd. De verbroederende sfeer in een kroeg, het gevoel dat iedereen er je vriend is, is er toch minder in een brasserie. Daar ben je toch vooral gericht op je eigen gezelschap. En daar zit hem de crux: het café is namelijk bij uitstek de plek om te connecten met mensen buiten je eigen bubbel. Waar niet Putins of Trumps laatste uitspatting bepaalt wat de mood is, maar de barman. Of barvrouw.

In de kroeg mag je soms ook gewoon domme opmerkingen en stomme grappen maken. Je bent nou eenmaal met vrienden. En juist die ontspanning aan de realiteit hebben we zo hard nodig in een wereld die harder en onplezieriger lijkt te worden.

Met carnaval staan alle cafés in het zuiden van het land ongetwijfeld weer even op z’n kop van de saamhorigheid, daarna zal het jammer genoeg weer snel rustiger worden. En rustiger. En rustiger…

Maar niet bij ’t Rozenknopje, als het aan mij ligt. Precies een week na mijn eerdere bezoek ben ik er weer, op zondagmiddag. De deftige dame zit er ook weer met haar 3 J’s. Ook de voetbalvrienden zijn er weer, weliswaar in een iets andere samenstelling. Dezelfde jongen als de week ervoor zit er ook weer, hij is wederom op date. Maar het meisje is ingewisseld. Blijkbaar was de date van vorige week toch niet zo geslaagd. Wie weet heeft hij deze week meer geluk. Mijn vriendin slaat per ongeluk haar wijntje om terwijl ze met handgebaren enthousiast vertelt over haar nieuwe baan. Maar dat deert niet. De barman komt een nieuwe brengen. Van het huis. We zijn nou eenmaal vrienden.