De nieuwe generatie hospitalityprofessionals die nu nog in de schoolbanken zit, stroomt binnen enkele jaren de horecamarkt op. Hoe kijken zij aan tegen het gebruik van Artificial Intelligence (AI) op de werkvloer? Vier vierdejaarsstudenten van Hotel Management School Maastricht zochten het uit in opdracht van Food Inspiration. De resultaten laten zien dat studenten AI steeds vaker als vanzelfsprekend zien, maar ook duidelijke voorwaarden stellen aan de manier waarop horecaondernemers de technologie inzetten.
De belangrijkste inzichten uit het onderzoek:
Kloof tussen AI-gebruik: Hoewel 90% van de deelnemende studenten werk- of stage-ervaring in de horeca heeft, heeft slechts 1 op de 5 daadwerkelijk met een AI-tool op de werkvloer gewerkt. Toch is bijna 60% bereid om AI in hun toekomstige werk te gebruiken.
Context is allesbepalend: Het type restaurant bepaalt in sterke mate welke AI-toepassingen volgens studenten acceptabel zijn. Studenten zijn niet categorisch voor of tegen AI, maar differentiëren op basis van het restaurantsegment: in een fastfoodketen zijn zichtbare AI-toepassingen meer geaccepteerd dan in een fine-diningomgeving.
Brede acceptatie voor onzichtbare AI: AI-toepassingen die buiten het zicht van de gast blijven en operationele processen ondersteunen (back-of-house), worden breed omarmd.
Grote weerstand tegen AI front-of-house: Zodra technologie het menselijke contact dreigt te vervangen, daalt de waardering drastisch. Serveerrobots worden door 85% van de studenten afgewezen als acceptabel concept.
Behoud van autonomie: Studenten verwachten dat AI hun werk zal veranderen doordat routinetaken worden overgenomen. Directe en realtime aansturing van hun gedrag door AI, bijvoorbeeld via coaching door een oortje, wordt echter door twee op de drie studenten afgewezen omdat ze het zien als een inbreuk op hun professionele autonomie.
Toekomst- en arbeidsmarktverwachtingen: Meer dan de helft (55%) van de studenten verwacht dat AI over twee tot drie jaar de standaard zal zijn in de meeste restaurants. Daarnaast is het veelzeggend dat voor 57% van de studenten het AI-beleid van een toekomstige werkgever een rol speelt bij de keuze voor een baan.
Over het onderzoek
Om de opvattingen van de toekomstige generatie werknemers in kaart te brengen, organiseerden de onderzoekers twee focusgroepen en een digitale enquête onder hospitalitystudenten van verschillende middelbare en hogere hotelscholen. De enquêtes zijn persoonlijk afgenomen op locatie. In totaal namen ruim 150 hospitalitystudenten deel. De studenten zijn 'digital natives' (Gen Z), ofwel opgegroeid in een wereld vol digitale technologie.
10 tips om jouw bedrijf klaar te stomen voor een nieuwe generatie AI-minded medewerkers
-
Ontwikkel een duidelijke AI-visie: Jong talent let steeds vaker op hoe een werkgever met AI omgaat. Maak daarom duidelijk welke rol AI binnen jouw organisatie speelt.
-
Investeer in AI-vaardigheden: Veel studenten staan open voor AI, maar hebben er tijdens werk of stage nog nauwelijks mee gewerkt. Zorg dat medewerkers ermee leren werken.
-
Geef ruimte om te experimenteren: Laat medewerkers nieuwe AI-toepassingen uitproberen en stimuleer het delen van ervaringen. Praktijkervaring verlaagt de drempel.
-
Zet AI in als hulpmiddel, niet als vervanger: Benadruk dat AI repetitieve taken overneemt, zodat medewerkers meer tijd krijgen voor gastvrijheid, creativiteit en persoonlijk contact.
-
Stimuleer een nieuwsgierige mindset: Studenten die zich actief in AI verdiepten, ontdekten steeds meer toepassingsmogelijkheden. Nieuwsgierigheid is minstens zo belangrijk als technische kennis.
-
Laat medewerkers zelf AI-kansen signaleren: Vraag teams welke terugkerende taken slimmer of sneller kunnen. Zo ontstaat draagvlak vanuit de werkvloer.
-
Gebruik de nieuwe generatie als aanjager: Jonge medewerkers brengen actuele AI-kennis mee. Betrek hen actief bij innovaties en laat hen collega's inspireren.
-
Houd rekening met je restaurantconcept: De acceptatie van AI is sterk context afhankelijk en varieert per type restaurant. In QSR is de acceptatie veel groter dan binnen fine dining. Kies toepassingen die passen bij de beleving die je gasten verwachten.
-
Bescherm de professionele autonomie: Zet AI in als assistent, niet als digitale leidinggevende. Medewerkers willen ondersteund worden, niet continu aangestuurd of gecontroleerd.
-
Bereid je organisatie voor op een AI-toekomst. Studenten verwachten dat AI binnen enkele jaren de standaard is in veel restaurants. Wacht daarom niet tot de technologie volledig is ingeburgerd, maar bouw nu al kennis en ervaring op.
Lees ook Studenten van Hotelschool Maastricht onderzoeken toepassingen en impact van AI binnen restaurants
En wat leerden de studenten zelf?
Na zestien weken lezen, interviewen en analyseren zijn onderzoekers Loïs, Siena, Raoul en Thomas een stuk wijzer geworden over dit onderwerp dan toen ze met het project begonnen. Hoe veranderde hun eigen kijk op AI tijdens het onderzoek? Met Food Inspiration blikken ze terug op de belangrijkste lessen.
Thomas: "We zijn AI tijdens het project zelf veel meer gaan gebruiken. We zijn veel bewuster gaan kijken in welke fases van ons onderzoek AI iets voor ons kon betekenen. Dat bleek op heel veel momenten mogelijk. Bijvoorbeeld bij het opstellen van de enquête. We hadden een interactieve, enquête bedacht, waarbij je à la Tinder toepassingen door naar links of rechts te swipen kon liken of afkeuren. Ons doel was om een enquête te maken die leuk is om in te vullen. Dat was met de software die we vanuit school krijgen aangereikt nooit gelukt, maar met hulp van AI wel."
Siena: “We gaan hierna nog stage lopen. Daar ga ik zeker dingen toepassen die ik tijdens dit onderzoek heb geleerd. Ik ga een marketingstage doen. Er zijn zoveel mogelijkheden voor contentcreatie en personalisatie. Daar wil ik in de praktijk graag mee aan de slag.”
Loïs: "Toen we met het project begonnen, had ik eigenlijk amper kennis van AI. Ik dacht dat AI en ChatGPT min of meer hetzelfde waren. Ik was er ook best sceptisch over, omdat ik ervan overtuigd was dat het mijn creativiteit zou beperken. Ik was bang dat het me luier zou maken. Maar de interviews lieten me zien dat het omgekeerde waar is: AI kan creativiteit juist bevorderen. Die mindset neem ik zeker mee naar volgende projecten."
Een van de stellingen in het onderzoek ging over de vraag of het AI-beleid van een bedrijf een criterium wordt bij de keuze voor een werkgever. Hoe zien de studenten dat zelf? “Dat denk ik wel”, zegt Thomas. “Stel dat je kan kiezen tussen een bedrijf dat al veel AI gebruikt, of een werkgever die er heel terughoudend in is, dan kies ik liever voor de werkgever die het wél gebruikt.” Raoul vult aan: “Het maakt het leven en het werk zoveel makkelijker. Of het nu gaat om eenvoudige teksten schrijven, rapporten samenvatten of interviews transcriberen. Het voelt heel onlogisch om dat af te wijzen en alles zelf te willen blijven doen.”