Zuzanna Zielińska is de oprichter van HarvestCare, een stichting die de landbouw en de gezondheidszorg met elkaar verbindt. Met haar achtergrond in Global Nutrition & Health ontwikkelde ze het concept Food Pharmacy, een ‘voedsel-als-medicijn’-model, waarbij chronisch zieke patiënten voedselboxen ontvangen met gezonde producten. Zielińska: “Op die manier maken we gezond eten een structureel onderdeel van de gezondheidszorg.”
Met haar bedrijf HarvestCare laat Zielińska patiënten op een laagdrempelige en praktische manier in aanraking komen met gezonde voeding. Haar uiteindelijke doel is om de toename van chronische welvaartsziektes, zoals diabetes type 2, in de maatschappij tegen te gaan en tegelijkertijd de transitie naar een regeneratief voedselsysteem te ondersteunen.
“Maar het werkt niet om maar met het vingertje te wijzen en tegen mensen te zeggen wat ze moeten doen en laten. Je kunt mensen veel beter op een positieve manier laten kennismaken met een gezond voedingspatroon. Ons Food Pharmacy-programma laat zien dat voeding kan helen. Gezonde voeding is onze medicatie.”
Lees ook
Aandacht voor gezonde voeding is cruciaal om Nederland draaiend te houden
‘Food as medicine’-beweging
Inspiratie voor het Food Pharmacy-programma deed Zielińska op in de Verenigde Staten. Daar is de ‘food as medicine’-beweging al een stuk groter dan in Nederland. Al zie je dat de interesse voor het thema ook in ons land groeit. Caring Doctors is bijvoorbeeld een Nederlandse organisatie die zorgprofessionals verenigt die het belang inzien van gezonde voeding als onderdeel van behandeling en voor preventie. Ook diverse cateraars die actief zijn in de zorgsector, zijn bezig met het thema.
“Ik voel het als mijn taak om meer mensen bewust te maken van de impact van voeding op hun gezondheid. In het huidige voedselsysteem wordt ongezond eten namelijk gestimuleerd, waardoor bewerkte voedingsmiddelen het meest beschikbaar en het goedkoopst zijn. Maar dat zijn niet altijd de meest gezonde producten. Toch zijn dat wel de producten die in de supermarkt liggen en die dus veel mensen kopen en eten. Wij proberen met onze voedselboxen patiënten daarom kennis te laten maken met biologisch, lokaal en natuurlijk voedsel dat bewezen meer vitaminen en mineralen bevat. Gezonde voeding is niet de oplossing voor alles, dat weet ik ook wel, maar wel voor veel dingen.”
Food Pharmacy-programma
De voedselboxen van het Food Pharmacy-programma zijn bedoeld voor patiënten die kampen met diabetes type 2 en bevatten:
-
Lokale, biologische ingrediënten voor diverse maaltijden
-
Recepten, beschikbaar via een app
Daarnaast biedt het programma:
-
Begeleiding van zorgprofessionals om de gezondheid te verbeteren
-
Kooklessen en -workshops
-
Lessen en workshops over een gezonde leef- en eetstijl
-
Educatieve bezoeken aan boerderijen waar de producten uit de boxen worden geproduceerd
Het programma draait sinds 2024 in Rotterdam en Den Haag. In Rotterdam wordt samengewerkt met Erasmus MC. De eerste resultaten zijn positief. Funding komt onder andere van verschillende wetenschappelijke onderzoeksfondsen en hopelijk binnenkort ook vanuit investeringen van een Health Impact Bond.
Health Impact Bond
Naast haar werk voor HarvestCare is Zielińska samen met haar team bezig met de oprichting van een Health Impact Bond, een financieringsinstrument waarbij particuliere investeerders kapitaal kunnen verschaffen voor innovaties en onderzoeken in de zorg. Het bijzondere aan zo’n bond is dat er vanuit een commerciële bril wordt gekeken naar onderzoeksprojecten. Dat is iets wat nog niet vaak gebeurt, maar veel interessante inzichten kan opleveren. Zielińska: “Zo’n Health Impact Bond maakt het mogelijk om een financiële waarde toe te kennen aan resultaten die momenteel buiten het financiële systeem vallen. We kunnen op die manier - eindelijk - beginnen met betalen voor de gezondheid van mensen en de bodem, in plaats van voor ziekte.”
“We hebben met een consultancybedrijf berekend wat het Food Pharmacy-programma kan opleveren, oftewel: welke zorgkosten hiermee bespaard kunnen worden. Als patiënten door middel van het programma gezonder gaan eten en leven en daardoor minder of helemaal geen diabetes 2-klachten meer hebben, bevordert dat hun kwaliteit van leven en kan dat per persoon wel een paar honderd euro per jaar schelen aan zorgkosten.”
Foodheld
Voor haar rol als aanjager van de ‘food as medicine’-beweging werd Zielińska in 2025 door de vakjury van de Food100 uitgeroepen tot Foodheld. De Food100 is de jaarlijkse aanmoedigingslijst van Nederlandse voedselveranderaars. Ieder jaar kiest de jury uit deze lijst zes voedselveranderaars die een jaar lang de naam Foodheld mogen dragen. Zielińska: “We zitten nog maar in de start-upfase, en lang niet alles gaat goed bij de opstart van een bedrijf. Dan is het heel mooi als je zo’n erkenning krijgt voor al het harde werk. Dat geeft ons team veel support.”
Lees ook
Nominaties geopend voor 10e editie van lijst met innovatieve voedselveranderaars