Twintig foodstart-ups presenteerden afgelopen woensdag tijdens de eerste editie van de Food Startup Market bij Jamfabriek in Den Bosch hun producten en innovaties. Food Inspiration ging op onderzoek uit. Van nieuwe toepassingen voor voedselreststromen en vernieuwende dranken tot functioneel ijs, eiwitrijke after-workout-snacks en home-grow-kits voor eendenkroos. Deze 10 ondernemers vielen ons op.
Drinks
Opvallend veel start-ups op de markt richten zich op dranken. Daarbij ligt de nadruk vaak op het better-for-you-domein: minder suiker en alcohol, natuurlijke ingrediënten en functionaliteit. Maar ook duurzaamheid en maatschappelijke impact spelen een belangrijke rol.
-
Bald Brewer uit Best ontwikkelt Fermented Water: gefermenteerde dranken zonder suiker, alcohol of kunstmatige toevoegingen. De biologische lijn bestaat uit de smaken appel, blauwe bes en aardbei; daarnaast zijn er alcoholvrije varianten op bekende cocktails, zoals Spritz, Mojito en Passion. De vegan dranken bevatten levende kefirculturen, zijn ongepasteuriseerd en bevatten maximaal 4 kcal per 100 milliliter. Twee varianten werden recent bekroond tijdens de World Alcohol-Free Awards.
-
D-Drinks is een gespecialiseerde distributeur en merkbouwer van innovatieve dranken en snacks in de Benelux. Het bedrijf selecteert internationale merken die werken met duurzame en natuurlijke ingrediënten en inspelen op trends als gezondheid, clean label, herstel na een workout en bewuste verwenmomenten. D-Drinks helpt deze merken groeien met sales, distributie en marketing. Tot het portfolio behoren onder meer Holy Shot (functionele sapshots), Buddy (natuurlijke energiedrank), Vita Pop (prebiotische frisdrank) en Sqweez (bruiswater met vruchtensap).
-
Brouwerij Kairos brouwt ‘netto positieve’ bieren met lokale en biologische ingrediënten. Ondernemer Rogér de Bruyckere koppelt aan ieder bier een duurzaam doel. Met zijn Forest Blond ondersteunt hij boomaanplant, Blue Wave NEIPA draagt via The Ocean Cleanup bij aan schoner water en Tripel B ondersteunt samen met de Bijenstichting biodiversiteit en bestuivers. Zo wil de brouwerij met een zo duurzaam mogelijk brouwproces niet alleen de eigen impact verkleinen, maar met ieder bier ook iets teruggeven aan natuur en maatschappij.
Jamfabriek als voedingsbodem voor foodstart-ups
De eerste editie van de Food Startup Market trok ruim 175 bezoekers. Jamfabriek vormde daarvoor een logische locatie. Arthur Nijhuis, programmamanager bij Jamfabriek en Jam Inc.: “Jamfabriek is de ideale voedingsbodem voor ondernemers in de food- en drinkindustrie om hun onderneming te laten groeien en ontplooien. Grote en kleine ondernemingen komen er samen, delen kennis en vormen samen de foodcommunity van de regio.”
In Jamfabriek werken bedrijven uit de hele foodketen aan de oplossingen voor morgen. Dat gebeurt al tien jaar, dus dat is niet nieuw. Wat wel nieuw is, is dat Jamfabriek veel meer een opendeurbeleid wil voeren. Volgens Nijhuis zit daar de belangrijkste ontwikkeling: “We zetten veel meer in op samenwerking: kom naar binnen en kijk wat hier gebeurt.”
Jam Inc.
Begin september vierde Jam Inc. – de foodincubator binnen Jamfabriek die zich richt op start-upbegeleiding – zijn eerste verjaardag. Op de bovenverdieping is een coworking space van 150 m² ingericht met vijftien flexwerkplekken en vergaderruimte. Start-ups hebben daarnaast toegang tot onder meer een proefkeuken, vergaderkeuken en lab. Beginnende foodondernemers kunnen er in eerste instantie zes maanden kosteloos gebruik van maken.”
Daar staat wel een actieve houding tegenover. “We zetten echt in op begeleiding”, aldus Nijhuis. “We willen ook dat ondernemers bepaalde stappen zetten. Die inspanningsverplichting gaat twee kanten op. Juist door de drempel laag te houden, willen we mensen helpen om daadwerkelijk iets te starten en verder te brengen."
Ook op de Food Inspiration Days krijgen foodstart-ups ruim baan. Maar liefst 30+ start-ups en scale-ups presenteren er hun innovatieve ideeën en verrassende producten. Kom proeven! Bestel hier je tickets »
Waste revisited
Reststromen zijn allang niet meer alleen een duurzaamheidsvraagstuk, maar steeds vaker een bron voor nieuwe producten en ingrediënten. Deze drie bedrijven laten zien hoe uiteenlopend die verwaarding kan zijn: van crackers en kimchi tot nieuwe hoogwaardige eiwitten en vezels voor de verwerkende industrie.
-
B2B-nowaste-platform Stockable maakt onder het consumentenmerk Not Wasted een reeks smaakvolle producten van voedselstromen die anders verloren zouden gaan, zoals tomaten, oud brood en stroopwafelkruimels. Het merk verwerkt deze onder meer tot sauzen, pasta, snacks en dranken. Waar veel restverwerkers zich focussen op plantaardige reststromen van het boerenland, kijkt Not Wasted veel breder. Daarmee krijgt een grote diversiteit aan verspilde ingrediënten een nieuwe bestemming.
-
De Fermerij maakt ongepasteuriseerde groentefermentaties, zoals kimchi en zuurkoolspecialiteiten. Doordat de producten niet worden gepasteuriseerd, blijven de knapperige textuur en levende fermentatieculturen behouden. Voor de fermentaties gebruikt het bedrijf onder meer lokale reststromen en groenten met een schoonheidsfoutje. Zo staat smaak in dienst van het doel om bij te dragen aan minder voedselverspilling en een lokaal sterk voedselsysteem.
-
BRS Green verwerkt plantaardige rest- en nevenstromen tot hoogwaardige eiwitten, vezels en siropen. Met een eigen gepatenteerde bioraffinagetechnologie haalt het Nederlandse agri-foodbedrijf waardevolle componenten uit plantaardige grondstoffen die anders slechts beperkt worden benut. Vanuit vier gespecialiseerde ondernemingen werkt BRS Green aan onderzoek, productie, licenties en handel rond een circulair voedselsysteem.
Noviteiten
Naast de duidelijke trends rond dranken en reststromen waren er ook start-ups die zich meer op een eigen niche richten. Van eendenkroos uit een thuiskweekset tot eiwitrijk ijs: vier noviteiten die op een heel eigen manier inspelen op gezondheid, gemak of nieuwe voedingsbronnen.
-
Productdesigner Isa Angeneind wil de productie van waterlinzen (Lemna), beter bekend als eendenkroos, naar de keuken halen. Het eiwitrijke gewas is inmiddels in Europa toegelaten als voedingsmiddel (novel food). Waterlinzen bevatten daarnaast vitamines, mineralen en antioxidanten, groeien razendsnel en vragen relatief weinig ruimte en water. Isa ontwikkelde voor haar afstudeerproject een compacte thuiskweekset, waarmee het mogelijk is om de waterlinzen het hele jaar door zelf te kweken en oogsten.
Lees ook
Breekt wonderplantje eendenkroos in 2022 vanuit de VS ook in Europa door?
-
Caesar Pro ontwikkelt eiwitrijke vleessnacks voor herstel na fysieke inspanning. Het is een idee van de pas zestienjarige Constantijn Hilkens, die zijn start-up combineert met zijn middelbare school. De beef jerky en chicken jerky bestaan uit gedroogd vlees met een hoog eiwitgehalte en zijn verkrijgbaar in de smaken Original en Spicy. Daarmee richt het merk zich op sporters en andere consumenten die onderweg op zoek zijn naar een eiwitrijk tussendoortje.
-
Huberts' Food maakt ijs met een functionele toepassing. Vanuit vijf generaties ervaring als ijsmakers ontwikkelt het bedrijf nu producten voor onder anderen ouderen, patiënten en topsporters. Het ijs bevat 11% eiwit, is vetarm en levert gemiddeld 156 kcal per 100 gram. Het ijs is verkrijgbaar in zowel vertrouwde smaken als vanille, aardbei en citroen als meer uitgesproken varianten, waaronder Yoghurt Mango Crispy Chili. Daarmee creëert Huberts’ Food de ideale drie-eenheid van smaak, voedingswaarde en gebruiksgemak.
-
Met JUBL ontwikkelt Isil Dijkstra een voedzamer zoetbeleg als alternatief voor traditionele chocopasta. Het product bestaat voor 40% uit kikkererwten, bevat 50% minder suiker, is vezelrijk en vrij van de zes meest voorkomende allergenen. Het product valt binnen de criteria van de Dagkeuze van het Voedingscentrum en JUBL richt zich daarmee onder meer op scholen, kinderopvang, zorginstellingen en catering.